Nəriman Əliyevin araşdırmaları ilə Gürcüstan arxivlərində XIX əsr Azərbaycan tarixinə dair mühüm sənədlər üzə çıxarılıb

Gürcüstan Milli Parlament Kitabxanasının arxivlərində Cənubi Qafqazın, o cümlədən XIX əsr Azərbaycan tarixinin öyrənilməsi baxımından mühüm ilkin mənbələr qorunub saxlanılır. 24News.ge xəbər verir ki, tədqiqatçı Nəriman Əliyevin arxivlərdə apardığı araşdırmalar XIX əsrin ortalarında Şamaxı qəzasının inzibati-ərazi quruluşu, sosial-iqtisadi vəziyyəti və demoqrafik mənzərəsi barədə dəyərli məlumatlar ortaya qoyur. Araşdırmanın diqqətçəkən istiqamətlərindən biri XIX əsrin ortalarında Tiflisdə rus dilində nəşr olunan “Kavkaz” (“Кавказ”) qəzetində dərc edilmiş materiallardır. Qəzet həmin dövrdə yalnız inzibati və hərbi xəbərlərlə kifayətlənmir, Cənubi Qafqaz xalqlarının tarixi, məişəti, sənətkarlığı və folkloru ilə bağlı etnoqrafik yazılara da geniş yer verirdi. 1850-ci illərdə qəzetin səhifələrində “Керим-бек” (“Kərim bəy”) imzası ilə dərc olunan silsilə yazılar xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu materiallarda əsasən Şirvan bölgəsinin etnoqrafiyası, yerli əhalinin həyat tərzi və sənətkarlıq ənənələri, xüsusilə də Lahıcın sənətkarlıq mühiti ətraflı təsvir olunub. “Kərim bəy” imzalı yazılarda Lahıcda misgərlik, silahçılıq, dulusçuluq və ticarət əlaqələri barədə detallı müşahidələrə yer verilib. Bu baxımdan həmin məqalələr XIX əsrdə Azərbaycanın sənətkarlıq mərkəzləri haqqında rusdilli elmi və ziyalı mühitinə təqdim olunan erkən və sistemli etnoqrafik mənbələr sırasında qiymətləndirilir. Tədqiqat zamanı “Kərim bəy” imzasının kimə məxsus olması məsələsi də diqqət mərkəzində saxlanılıb. Qafqaz mətbuatında eyni və oxşar ad-soyadlara rast gəlindiyi üçün müxtəlif şəxslərin, o cümlədən Şirvan-Şamaxı mühitindən olan ziyalıların, Kərim bəy Məhmandarovun və Tiflisdə hərbi-mülki xidmətdə olmuş yerli bəy nəslinin nümayəndələrinin mümkün əlaqəsi nəzərdən keçirilir. Mövcud materiallar göstərir ki, sözügedən yazılar regionun daxili həyatına, yerli adət-ənənələrinə və sənətkarlıq xüsusiyyətlərinə bələd olan bir ziyalının müşahidələri əsasında hazırlanıb. Araşdırma XIX əsrin ortalarında Azərbaycan ziyalılarının milli-mədəni irsi, etnoqrafik xüsusiyyətləri və sənətkarlıq ənənələrini mətbuat vasitəsilə daha geniş auditoriyaya çatdırmaq cəhdlərini öyrənmək baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Arxiv materialları bu gün də Şirvan bölgəsinin, xüsusilə Şamaxı və Lahıcın XIX əsrdəki sosial-iqtisadi vəziyyətinin, sənətkarlıq strukturunun və etnoqrafiyasının öyrənilməsi üçün mühüm ilkin mənbə hesab olunur.

www.24news.ge

Nəriman Əliyevin araşdırmaları ilə Gürcüstan arxivlərində XIX əsr Azərbaycan tarixinə dair mühüm sənədlər üzə çıxarılıb

Digər xəbərlər