Dünya Bankı: Orta Dəhlizin inkişafı Gürcüstan iqtisadiyyatını əlavə 3,61% artıracaq

Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutuna (Orta Dəhlizə) yatırımlar Avropa və Mərkəzi Asiyada iqtisadi artıma və milyonlarla yeni iş yerinin yaradılmasına töhfə verə bilər. 24News.ge xəbər verir ki, bu barədə Dünya Bankının “İnteqrasiya: Transxəzər Nəqliyyat Dəhlizi boyunca dünya səviyyəli ticarət-logistika” adlı yeni hesabatında bildirilib. Hesabata əsasən, dəmir yollarına, limanlara və logistika infrastrukturuna strateji investisiyalar Orta Dəhlizi daha sürətli və etibarlı marşruta çevirə, özəl investisiyaları cəlb edə və Asiya ilə Avropa arasında ticarəti gücləndirə bilər. Dünya Bankının qiymətləndirməsinə görə, Orta Dəhlizin inkişafına yönəlmiş strateji investisiyalar 2040-cı ilədək ticarət həcmini 3 dəfədən çox artıra, daşınma müddətini yarıya endirə, ümumi daxili məhsulu 3,3% artıra və 2 milyondan çox əlavə iş yeri yarada bilər. Hesabatda qeyd olunur ki, ölkələr infrastruktur investisiyalarını ticarət və nəqliyyatın səmərəliliyinin artırılmasına yönəlmiş islahatlarla birləşdirsələr, dəhliz üzrə yük axını 4 dəfəyə qədər arta, daşınma müddəti isə üçdə iki nisbətində azala bilər. Dünya Bankının hesablamalarına görə, Orta Dəhlizin uzunmüddətli inkişafı Gürcüstan iqtisadiyyatının əlavə 3,61% artımına səbəb ola bilər. Bu iqtisadi faydanın Ermənistan, Azərbaycan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkiyə, Türkmənistan və Özbəkistan daxil olmaqla dəhliz boyunca yerləşən 9 ölkədə nəqliyyat maneələrinin azaldılması, təchizat zəncirinin etibarlılığının artırılması və bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi hesabına əldə ediləcəyi bildirilir. Hesabata əsasən, bu ölkələrdə yaşayan təxminən 200 milyon insan üçün dəhlizin inkişafı bazarlara və digər iqtisadi imkanlara daha yaxşı çıxış deməkdir. Dünya Bankı 2040-cı ilədək Orta Dəhliz üzrə 25 milyard dollardan çox fiziki infrastruktur investisiyasına ehtiyac olduğunu bildirir. Bu investisiyaların əsasən dəmir yolu şəbəkələrinə, dəniz limanlarına və əlaqələndirici yollara yönəldilməsi nəzərdə tutulur. Bundan əlavə, logistika qovşaqları, daxili terminallar, birləşdirici avtomobil və dəmir yolu xətləri, həmçinin rəqəmsal sistemlər kimi “dəstəkləyici” investisiyalar üçün təxminən 30 milyard dollar tələb oluna bilər. Hesabatda Orta Dəhliz boyunca fəaliyyət göstərən dəmir yolu sistemlərinin miqyas, səmərəlilik və institusional inkişaf baxımından bir-birindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqləndiyi vurğulanır. Dünya Bankının məlumatına görə, Qazaxıstan Dəmir Yolları təxminən 16 min kilometrlik şəbəkə və 303 milyon ton yükdaşıma həcmi ilə dəhlizin əsas dayaqlarından biridir. Gürcüstan Dəmir Yolları isə təxminən 1 400 kilometrlik şəbəkə və 13,7 milyon ton yükdaşıma həcmi ilə daha kiçik sistemə malik olsa da, aktivlərdən yüksək istifadə və nisbətən inkişaf etmiş idarəetmə və maliyyə təcrübəsi ilə seçilir. Hesabatda Azərbaycan və Özbəkistan dəmir yollarının da regional əlaqələndirici rol oynadığı, Türkiyənin dəmir yolu sistemində isə böyük şəbəkəyə baxmayaraq yükdaşıma potensialının tam istifadə olunmadığı qeyd edilir. Dünya Bankı hesab edir ki, Orta Dəhlizin səmərəliliyini yalnız infrastruktur deyil, həm də dəmir yolu sistemlərinin institusional və əməliyyat imkanları müəyyənləşdirir. Hesabata görə, dəhlizin uğuru ölkələrin və operatorların sərhədlərdə gecikmələrin azaldılması, sənədləşmə prosedurlarının sadələşdirilməsi, logistika qovşaqlarının koordinasiyası və etibarlı xidmətlərin təmin edilməsi istiqamətində əməkdaşlığından asılı olacaq.

www.24news.ge

Dünya Bankı: Orta Dəhlizin inkişafı Gürcüstan iqtisadiyyatını əlavə 3,61% artıracaq

Digər xəbərlər